تجارت الکترونیکی

تجارت الکترونیک (: (Electronic commerce فرایند خرید، فروش یا تبادل محصولات، خدمات و اطلاعات از طریق شبکههای کامپیوتری و اینترنت است.

تجارت الکترونیکی را میتوان انجام هر گونه امور تجاری بهxadصورت آنلاین و از طریق اینترنت بیان کرد.
این تکنیک در سالهای اخیر رشد بسیاری داشته است و پیش بینی میشود بیش از این رشد کند. تجارت الکترونیکی به هر گونه معاملهای گفته میشود که در آن خرید و فروش کالا و یا خدمات از طریق اینترنت صورت پذیرد و به واردات و یا صادرات کالا و یا خدمات منتهی میشود. تجارت الکترونیکی معمولاً کاربرد وسیعتری دارد؛ یعنی نه تنها شامل خرید و فروش از طریق اینترنت است؛ بلکه سایر جنبههای فعالیت تجاری مانند خریداری، تهیه لیست از کالاها، مدیریت تولید و تهیه و توزیع و جا به جایی کالاها و همچنین خدمات پس از فروش را در بر میگیرد. البته مفهوم گستردهتر تجارت الکترونیک کسب و کار الکترونیک میباشد.

تاریخچه تجارت الکترونیک چیست؟

تجارت الکترونیک ( e-commerce ) ابتدا در سال های ابتدایی دهه ی 60 میلادی، زمانی که شرکت های حمل و نقل و برخی شرکت های کوچک فروشنده کالاها، قصد داشتند دفاتر بدون کاغذ داشته باشند، ایجاد شد.

در اواسط دهه ی 70 میلادی نیز توسط کارگروه تایید استاندار های بین المللی تایید شد و به عنوان استانداردی برای تمامی شرکت ها، به آنها معرفی شد.

البته با توجه به هزینه بالای اتصال به شبکه ها در آن زمان توسط شرکت های اندکی که آنها نیز اغلب در اروپا و آمریکا بودند، و دسترسی راحت تری به شبکه می توانستند پیدا کنند، مورد استقبال قرار گرفت. زیرا در آن زمان نه مفهوم طراحی سایت به این شکل رواج داشت و نه شبکه جهانی اینترنت مثل امروز در دسترس همگان قرار میگرفت.

اما با شروع دهه ی 90 میلادی و آفرینش مفهوم html و اینترنت، تجارت الکترونیک وارد بعد و دوره ی تازه ایی شد.

کم کم اکثر شرکت های بزرگ اقدام به طراحی سایت برای معرفی خود نمودند و مفهوم فروش از طریق این وب سایت ها از سال 97 میلادی بسیار گسترش پیدا کرد.

البته در نزدیکی سال 2000 میلادی و به وجود آمدن بحران 2KY که با توجه به صفر شدن تمام تاریخ ها در ابتدای این سال، میزان چشمگیری از درصد فروش از طریق وب سایت ها کاهش پیدا کرد و دغدغه ی بزرگی برای حل این مشکل برنامه نویسان کامپیوتر و طراحان سایت را فرا گرفت؛ که البته خیلی زود این مشکل با اندیشه ی مهندسان فناوری اطلاعات و برنامه نویسان حل شد.

ولی از سال 2001 میلادی تا به امروز، تجارت الکترونیک روز به روز افزایش پیدا کرده است و امروزه مهمترین رکن در طراحی سایت ، ایجاد یک فروشگاه اینترنتی می باشد.

انواع تجارت الکترونیک

تجارت الکترونیک را میتوان از حیث تراکنشها(Transactions) به انواع مختلفی تقسیم نمود که بعضی از آنها عبارتند از:

ارتباط بنگاه و بنگاه (B2B): به الگویی از تجارت الکترونیکی گویند، که طرفین معامله بنگاهها هستند.

ارتباط بنگاه و مصرفکننده (B2C): به الگویی از تجارت الکترونیک گویند که بسیار رایج بوده و ارتباط تجاری مستقیم بین شرکتها و مشتریان میباشد.

ارتباط مصرفکنندهها و شرکتها (C2B): در این حالت اشخاص حقیقی به کمک اینترنت فراوردهها یا خدمات خود را به شرکتها میفروشند.

ارتباط مصرفکننده با مصرفکننده (C2C): در این حالت ارتباط خرید و فروش بین مصرفکنندگان است.

ارتباط بین بنگاهها و سازمانهای دولتی (B2A): که شامل تمام تعاملات تجاری بین شرکتها و سازمانهای دولتی میباشد. پرداخت مالیاتها و عوارض از این قبیل تعاملات محسوب میشوند.

ارتباط بین دولت و شهروندان (G2C): الگویی بین دولت و توده مردم میباشد که شامل بنگاههای اقتصادی، موسسات دولتی و کلیه شهروندان میباشد. این الگو یکی از مولفههای دولت الکترونیکمیباشد.

ارتباط بین دولتها (G2G): این الگو شامل ارتباط تجاری بین دولتها در زمینههایی شبیه واردات و صادرات میباشد.

البته باید گفت که انواع بالا کاملاً مستقل از هم نیستند و گاهی که تأکید بر خرید و فروش ندارند در قالب کسب و کار الکترونیک میآیند

مزایای تجارت الکترونیک

قیمت مقرون به صرفه: تمامی تراکنش ها و معاملات در حال الکترونیکی شدن است و برای رقابت در فضای مجازی که مشتری می تواند درهر لحظه از قیمت بورس با خبر شود، فروشگاه ها باید با پایین اوردن قیمت، مشتری جذب کنند. بنابراین به طور ناخود آگاه شرکت ها در پایین آوردن قیمت با هم رقابت می کنند و هر شرکتی که قیمت را پایین بیاورد، با سود کمتر اما تعداد فروش بیشتر می تواند موفق تر عمل کند که در این صورت، این موقعیت برای مصرف کننده فراهم می شود که کالای مورد نظر را باقیمت پایین تر از فروشگاه های سنتی و به صورت آنلاین خریداری کند.

حاشیه سود بیشتر: در تجارت الکترونیک با توجه به حذف تعدادی از واسطه ها و به دلیل اینکه هزینه های اولیه از قبیل هزینه مکان و ... کم می شود ،حاشیه سود بیشتر است و فروشنده سود بیشتری می برد.

بهره وری بیشتر: دراینجا منظور از بهره وری، برای هر دوطرف یعنی شرکت ها و مصرف کنندگان است. افراد ترجیح می دهند خرید آنلاین انجام دهند زیرا راحت تر است و در وقت صرفه جویی می شود و هم چنین در تجارت الکترونیک هزینه های شرکت کاهش می یابد و سود شرکت بیشتر می شود.

مقایسه سریع: تجارت الکترونیک به شما امکان می دهد تا بتوانید قیمت را در چند کسب و کار یا فروشگاه مختلف مقایسه کنید و در انتها، برای شما خرید هوشمندانه و با صرفه را رقم می زند و می توانید پول بیشتری ذخیره کنید.

سوداقتصادی: تجارت اکترونیک شرایطی را فراهم می کند که بدون نیاز به فروشگاه ها و یا سرمایه گذاری در زیر ساخت و دیگر موارد رایج، به تجارت بپردازید و شرکت ها تنها نیاز به یک وب سایت دارند تا بتوانند محصول را عرضه و خدمات رسانی انجام دهند.

معایب تجارت الکترونیک

امنیت: مشتریان نیاز دارند تا به ارائه کنندگان محصول و نحوه پرداخت وجه در تراکنش های الکترونیکی اطمینان و اعتماد پیدا کنند؛ حتی سر در گم می شوند و نیاز دارند اعتبار وب سایت مورد نظر را قبل از خرید بررسی، مقایسه ومورد امتحان قرار دهند. چرا که امروزه آمار کلاهبرداری در فضای مجازی بسیار بالاست و این باعث می شود افرا نتوانند با اطمینان خرید انجام دهند و گاهی در معرض انواع کلاهبرداری ها قرار گیرند.

مقیاس پذیری سیستم: در فضای مجازی همه چیز مورد قیاس و اندازه گیری قرار می گیرد. یکی از این موارد وب سایت فروشگاه و نحوه پشتیبانی این فروشگاه از مشتریان است. اگر خدمات و پشتیبانی وب سایت شما ضعیف باشد، باید با مشتریان خود را برای همیشه خداحافظی کنید و مطمئن باشید آنها را از دست می دهید.

حفاظت از داده ها وسیستم: مشتریان نیاز به دسترسی امن در هر زمان دارند. به علاوه، حفاظت از داده های آنها نیز بسیار ضروری است و باعث جلب اعتماد آنها می شود. اگر نتوانیم در معاملات این موارد را رعایت کنیم، قطعا در تجارت الکترونیک مردود می شویم.

از دست دادن تعدادی از مشتریان: در تجارت الکترونیک، فروشگاه ها، افرادی که بسیار ریز بین وسخت گیر در خرید هستند و تنها با دیدن کالا آن را خریداری می کنند را از دست می دهند زیرا آنها هیچ گاه در فضای مجازی خرید انجام نمی دهند و فروشگاههای اینترنتی قشر وسیعی از مشتریان را از دست می دهید.

سرویس مشتریان و مشکلات مرتبط: گاهی در تجارت الکترونیک به دلیل اینکه با افراد رو در رو نمی شویم و همه چیز مجازی است فراموش می کنیم که برقراری ارتباط با خریدار و مصرف کننده بسیار مهم است و گاهی تعدادی از ارتباطات برقرار نمی شود که منجر به ناموفق بودن در تجارت میشود.

معایب موجود در تجارت الکترونیک، غیر قابل اجتناب نیست. اگر ما مدیریت کافی در مخاطرات داشته باشیم، می توانیم معایب را کم رنگ تر و مزایای بیشتری از تجارت الکترونیک بدست آوریم و با صرف کمترین زمان، بهترین خرید را انجام دهیم.

از مزایای جانبی دیگر موارد زیر قابل ذکر است:

1 - شما می توانید در هر زمانی خرید انجام را انجام دهید و خرید به ساعات کاری محدود نمی شود.
- 2 نیازی نیست برای خرید به مکان های دوردست یا شهر ها و کشورهای دیگر بروید.

همچنین از معایب جانبی دیگر موارد زیر قابل ذکر است:

1-باید هزینه ای را برای ارسال محصول پرداخت کنید.
2-ممکن است محصول خریداری شده به صورت آسیب دیده و ناقص به شما تحویل شود به طوری که باز پس فرستادن محصول برای شما هزینه بر می باشد.
3-باید زمانی را برای دریافت محصول در منزل بمانید که این زمان گاهی اوقات نامشخص است.
4- نمی توانید قبل از خرید، کالا را به طور ملموس ومطمئن چک کنید.
5-ممکن است گاهی اوقات فروشگاه ها دقیقا آن محصولی را که سفارش داده اید برای شما ارسال نکنند و یا حتی محصولی قلابی را به جای محصول اصل به شما ارسال کنند.

در هر حال با تمام مزایا و معایبی که تجارت الکترونیک دارد، امروزه بسیار فراگیر شده است و ما باید با برسی بیشتر و برسی تمام موارد موجود به خرید از فروشگاه های مورد اطمینان بپردازیم.

منابع :

1. http://sitedesign-co.com/

2. https://fa.wikipedia.org/

3. http://www.iranhoshdar.ir/